Haagse Beemde Nieuws
HBNieuws
HBNieuws
;
;

Scrooge

Met de zomer in aantocht kon ik me geen beter moment voorstellen om mijn favoriete kerstverhaal er eens bij te halen: A Christmas Carol van Charles Dickens.


Sanne Stevens
Mijn leraar Engels bestempelde het als een "reclameblaadje" - iets waar ik zo’n tien jaar later duidelijk nog dusdanig mee zit, dat ik het hier even wil vermelden - en in Elsevier werd het beschreven als een verhaal waar weinig van over blijft als je het buiten kersttijd leest. Die opvattingen zijn niet terecht, en wel hierom. Dickens was ervan overtuigd dat schrijven een belangrijke rol kon spelen in het oplossen van grote problemen in de wereld, zonder dat dat saaie boeken zou opleveren en lezers af zou schrikken. Hij had geen concrete oplossingen. Zijn agenda was niet politiek, maar mentaal: hij wilde inspelen op de emoties van mensen betreffende armoede, de slechte staat van scholen, de negatieve effecten van de Engelse industrie op de arbeiders en de "Poor Laws" die arme mensen dwongen tot zwaar werk in werkhuizen. Door goedheid aantrekkelijk te maken zou het ook makkelijker worden om er iets aan te doen, of het nu ging om geldinzamelingen of het opstellen van nieuwe wetten. A Christmas Carol is dan ook meer dan een sentimenteel kerstverhaal en Ebenezer Scrooge is meer dan een uitzonderlijk zure en hebzuchtige kapitalist. Hij is geobsedeerd door geld, omdat in zijn beleving de wereld om hem heen niet deugt en hij de enige is die dat inziet. Werken en het sparen van geld is de enige mogelijkheid om het noodlot op afstand te houden. Hij verwaarloost daarmee de dingen die het leven juist wél leuk zouden maken en ziet alles wat misschien wel deugt volledig over het hoofd. Hij is de verpersoonlijking van hebzucht, maar ook van de angst om te falen en daardoor al het andere vergeten, van somberte en pessimisme. Iedereen heeft in meer of mindere mate een Scrooge in zich, en het kan nooit kwaad om daar zo nu en dan over na te denken - niet alleen op eerste kerstdag.